Chấm xanh của phận người

Thứ sáu, 13/03/2026 09:46

Nhà thơ Đoàn Trọng Hải vừa ra mắt tập thơ "Chấm Xanh" do NXB Hội Nhà văn ấn hành. Đây là tập thơ thứ ba của anh, sau tập thơ "Miền Yêu" (2006) và "Cái đẹp bất tử" (2013).

Tập thơ "Chấm Xanh" với 64 bài thơ anh sáng tác tập hợp tất cả những bài thơ được sáng tác từ năm 2013 đến nay và đã được in trên các báo Văn Nghệ, Tạp chí Sông Hương, Tạp chí Văn Nghệ Quân Đội, Thanh Niên, Tiền Phong, Văn Nghệ Bà Rịa - Vũng Tàu... sau hơn mười mấy năm miệt mài cùng con chữ.

Bìa tập thơ "Chấm xanh".
Nhà thơ Đoàn Trọng Hải

Trong tập thơ, ta thấy anh đang quan sát cuộc sống này: là một cánh rừng, là một buổi chiều, là tiễn biệt hay sum họp, có thể là cánh diều bay, một đêm trăng… sự rung cảm của nhà thơ khiến những thoáng qua ấy ở lại cùng ta.

Đoàn Trọng Hải có một giọng thơ lạ, đa phần là thơ tự do, anh viết rất phóng túng với cái nhìn cực kỳ tinh tế. Là thơ tự do, nhưng trong đó có nhạc, giàu hình ảnh: "Dừng lại nơi góc phố/Cỏ khóc ban mai trang điểm mặt mình/Trên chuyến tàu đời xa lắc lắc/Mỗi cửa ô khao khát một cuộc hành trình" (Góc phố). Chỉ là một góc phố mà đã gợi cho anh: "Chiếc lá nào rơi quá vãng nỗi buồn".

Đoàn Trọng Hải chắc rất nhạy cảm, như anh dễ dàng bị nhói đau khi bị chạm vào nơi sâu kín. Đôi khi, với nỗi cô đơn và với chính mình, nơi con người đối thoại với thời gian, anh chiêm nghiệm, đứng trước những giới hạn của kiếp người: "Anh không sợ gai cuộc đời găm vào chân đau đớn/Anh không sợ nỗi cô đơn trong suốt cuộc hành trình đơn độc/Anh chỉ sợ gặp lại những dấu chân mình/Những dấu chân quen đã bước trên con đường hôm trước/Những dấu chân mở ra những lối mòn/Những dấu chân làm tâm hồn anh rách rưới/Những dấu chân khép lại những cánh cửa cuộc đời" (Anh độc thoại trước con đường).

Có ai sẽ hỏi anh? Những con đường luôn huyên náo ấy, chẳng hạn là Vũng Tàu nơi anh ở, tại sao phải độc thoại? Bởi trong thơ, anh nhìn thấy những dấu chân.

Ở đây, nỗi sợ lớn nhất không phải là đau khổ mà là sự lặp lại, sự mòn cũ của tinh thần, một biểu hiện rõ nét của cảm thức hiện sinh trong thơ anh.

Một bài thơ khác, anh viết về ngôi nhà với nắng ấm, chỉ là chiếc máy may đang "khâu vá cuộc đời": "Đôi bàn tay em bị chàm ăn/Da bong tróc đầy lên vết loét

Nhưng cả ngày dài em kiên trì ngồi bên chiếc máy may/Lẳng lặng khâu vá cuộc đời/Khâu cả niềm tin và niềm hy vọng" (Ngôi nhà ấm nắng mai).

Bìa tập thơ "Chấm xanh".

Thơ Đoàn Trọng Hải không cầu kỳ kỹ thuật tạo hình mà chinh phục người đọc bằng ngôn từ giản dị nhưng tinh tế, cô đọng. Những hình ảnh như bàn tay, hạt cát, nước mắt, cánh đồng, con đường… trong thơ anh không chỉ là vật thể mà trở thành dấu hiệu của thân phận và niềm tin con người. "Những hạt cát bình lặng bên chân người/Một cuộc đời bao thăng trầm bão tố/Những hạt cát nhỏ nhoi mang niềm tin như hơi thở/Dưới ngọn hải đăng nước mắt cát hóa mặt trời" (Nước mắt cát).

Giọng thơ anh cứ như đưa người đọc hòa cùng những điều tưởng nhỏ nhặt, mà thật ra là sự trăn trở của phận người: "Anh thấy bóng mình trôi như thác/giữa cuộc hiện sinh kiếp người làn mây trắng/giọt nước mắt tan/lấp lánh mảnh gương trong" (Anh đối diện anh). Hay: "Anh mãi hành khất cuộc đời/Trên bờ ngực hồng hoang của cỏ/Thấy nước mắt phôi phai màu thời gian úa lá/Bên kia cánh đồng tiền kiếp đã phục sinh" (Cánh đồng trắng cơn mê). Những câu thơ ấy cho thấy hành trình tự nhận thức đầy cô độc nhưng cũng chan chứa khát vọng tái sinh.

Thơ Đoàn Trọng Hải giàu triết lý, nhạy cảm với mọi điều tưởng chừng như thoáng qua mà ở lại trong anh có thể rất lâu. Có thể thơ anh không cuốn hút người đọc ngay từ đầu, nhưng khi đã đọc, lại đọc tiếp và "à" lên bởi những câu chữ anh dùng rất "đắt".

Đọc thơ Đoàn Trọng Hải là bước vào một thế giới nội tâm sâu thẳm, nơi con người dám đối diện với cô đơn, nỗi đau và sự trống rỗng để tìm thấy ý nghĩa tồn tại. Đó là hành trình đi vào chính mình giữa hỗn mang đời sống, một hành trình âm thầm nhưng bền bỉ, để rồi nhận ra: chỉ khi dám nhìn thẳng vào những góc khuất, con người mới thật sự cảm thấy mình đang sống.

Và chắc chắn, trên con đường thơ ca đã chọn, anh luôn có một chỗ đứng vững chắc với giọng thơ riêng biệt của mình.

Khuê Việt Trường